“Houtvrij”, “gestreken”, “ongestreken” — de soorten papier kunnen verwarrend zijn. Toch bepaalt je papierkeuze grotendeels hoe je boek eruitziet en aanvoelt. Hier lees je wat het verschil is tussen gestreken of ongestreken papier, wat houtvrij betekent, en waarvoor je elke soort gebruikt.
Gestreken papier (coated)
Gestreken papier heeft een dunne coating waardoor het glad is en inkt minder indringt. Kleuren komen daardoor verzadigd en scherp over. Ideaal voor fotoboeken, kunstboeken en magazines. Verkrijgbaar in mat, zijdemat (silk) en glans.
Ongestreken papier (uncoated)
Ongestreken papier heeft geen coating, voelt natuurlijker en ruwer aan en is prettig leesbaar. Perfect voor romans, tekstboeken en een authentieke uitstraling. Kleuren ogen wat zachter dan op gestreken papier.
Houtvrij papier
“Houtvrij” betekent dat het papier is gemaakt van gezuiverde cellulosevezels zonder houtresten (lignine). Het vergeelt minder snel en is duurzamer van kwaliteit, een goede keuze voor boeken die lang mooi moeten blijven.
Welke kies je?
- Veel beeld en kleur: gestreken (mat of glans).
- Veel tekst en leescomfort: ongestreken, houtvrij.
- Lange levensduur: houtvrij papier.
Onze specialisten adviseren je graag over de papiersoort die past bij de inhoud en uitstraling van jouw boek.
Grammage: het gewicht van papier
Naast de papiersoort telt het grammage: het gewicht in gram per vierkante meter. Lichter papier (80-90 grams) houdt een boek soepel en licht; zwaarder papier (120-170 grams) voelt luxer maar maakt een dik boek log. Voor de omslag gebruik je karton van 250 grams of meer.
Meer over het kiezen van het juiste gewicht lees je in ons artikel over papiergewicht en grammage.
Duurzaam papier kiezen
Steeds meer klanten kiezen bewust voor duurzaam papier. Let daarbij op het FSC-keurmerk, dat garandeert dat het hout uit verantwoord beheerde bossen komt. Meer over het keurmerk lees je bij FSC.
Soorten papier en de leesbaarheid
Voor een boek dat je uren achtereen leest, telt comfort zwaarder dan kleurkracht. Ongestreken papier reflecteert nauwelijks licht, waardoor je ogen minder snel moe worden; gestreken glans kaatst het licht van je leeslamp terug en gaat na een half uur irriteren. Daarom staan romans, studieboeken en handleidingen vrijwel altijd op ongestreken papier, ook al zouden de illustraties op gestreken papier mooier zijn.
De tint speelt ook mee. Papier met een lichte crèmekleur geeft minder contrast dan helderwit en leest voor veel mensen prettiger. Voor beeld werkt helderwit juist beter, omdat kleuren daar zuiverder op uitkomen. Zit je boek tussen de twee in, dan is gestreken mat het compromis: rustig genoeg om te lezen, gesloten genoeg voor scherpe foto’s. Twijfel je welke papiersoort bij jouw boek past? Onze specialisten kijken graag met je mee.
Volume: waarom gram niet alles zegt
Twee papieren van 90 g/m² kunnen een merkbaar verschillende dikte hebben. Dat komt door het volume, ook wel opdikte genoemd: hoeveel millimeter een vel bij een bepaald gewicht opbouwt. Papier met een hoog volume voelt luchtiger en geeft een dunne uitgave toch een fatsoenlijke rug, zonder dat het boek zwaarder wordt.
Dat is precies waarom romanpapier bestaat: weinig gram, veel dikte. Voor een dichtbundel of een novelle van tachtig pagina’s scheelt dat het verschil tussen een boekje dat verdwijnt in de kast en een uitgave met een leesbare rug. Wissel je van papier, houd er dan rekening mee dat je rugdikte verandert; bereken hem opnieuw met de rugdikte-calculator voordat je je omslag definitief maakt.
Gestreken of ongestreken papier: wanneer kies je wat?
De keuze tussen gestreken of ongestreken papier volgt uit je inhoud. Staan er veel foto’s in je boek, dan wint gestreken papier: de coating houdt de inkt aan de oppervlakte, waardoor kleuren dieper blijven en details scherper worden. Bestaat je boek vooral uit doorlopende tekst, dan leest ongestreken papier prettiger, omdat het minder spiegelt en warmer aanvoelt in de hand. Twijfel je bij een boek met beide, kies dan mat gestreken papier: dat combineert een goede fotoweergave met rustig leesbare tekst. Welk gewicht daarbij past lees je bij papier en materialen.
Veelgestelde vragen over soorten papier voor drukwerk
Wat is het verschil tussen gestreken en ongestreken?
Gestreken papier heeft een coating waardoor kleuren scherper en dieper overkomen. Ongestreken papier heeft geen coating, voelt natuurlijker en leest rustiger.
Wat betekent houtvrij?
Houtvrij papier is gemaakt van gezuiverde houtvezels zonder lignine. Daardoor vergeelt het minder snel en gaat het langer mee.
Welk papier voor een fotoboek?
Gestreken silk of glans van 150 grams of meer, zodat foto’s scherp en diep overkomen zonder doorschijnen.